Coraz więcej kobiet po 40. zostaje mamami po raz pierwszy – przełomowy trend w USA

Spadająca dzietność, rosnący wiek matek

Raport NCHS ujawnia, że dzietność w Stanach Zjednoczonych systematycznie maleje – w 2023 roku Amerykanki rodziły średnio 1,62 dziecka, w porównaniu do 1,66 w latach 2021 i 2022. To najniższy poziom od dekad i aż 14% spadku od 1990 roku. Kluczową rolę odegrał tu spadek urodzeń wśród kobiet poniżej 30. roku życia.

Tymczasem wśród kobiet 35+ i 40+ obserwuje się rosnącą liczbę narodzin – wskaźnik urodzeń w grupie 35–39 wzrósł aż o 71%, a w grupie 40–44 aż o 127% od 1990 roku.

– Widzimy wyraźne przesunięcie w strukturze wieku matek. To nie tylko zmiana statystyczna – to sygnał społecznych i kulturowych przemian – tłumaczy dr Elizabeth Wildsmith, demografka i socjolożka z organizacji Child Trends.

Dlaczego kobiety decydują się na późne macierzyństwo?

Eksperci wskazują wiele czynników: rosnące znaczenie edukacji i kariery zawodowej kobiet, zmiany w stylu życia, ewolucję ról społecznych oraz dostęp do nowoczesnych metod antykoncepcji i leczenia niepłodności. Coraz więcej kobiet decyduje się na dzieci świadomie i później, kiedy są już gotowe emocjonalnie, finansowo i życiowo.

– Kiedy kobiety mają możliwość kontrolowania swojej płodności, łatwiej im planować inne aspekty życia – zawodowego, politycznego, osobistego – dodaje Wildsmith.

Spadek liczby ciąż nastolatek – sukces zdrowia publicznego

W 1990 roku nastolatki odpowiadały za 13% wszystkich porodów. W 2023 roku było to już tylko 4%, a wskaźnik urodzeń wśród dziewcząt w wieku 10–14 lat spadł jeszcze niżej. Eksperci podkreślają, że to efekt wieloletnich działań edukacyjnych i systemowych, m.in. bezpłatnego dostępu do antykoncepcji oraz wdrażania kompleksowej edukacji seksualnej.

Dr Aisha Mays z UCSF Bixby Center zauważa: Najniższe wskaźniki ciąż nastoletnich występują w stanach, gdzie młodzież ma dostęp do rzetelnej, medycznie opartej edukacji seksualnej i antykoncepcji bez zgody rodziców.

Ryzyko późnej ciąży – co mówią lekarze?

Choć wiele kobiet po 35. roku życia zachodzi w ciążę bez problemów, ryzyko powikłań rośnie z wiekiem. Dr Arianna Cassidy z University of California, San Francisco, podkreśla, że wśród kobiet 40+ wzrasta ryzyko nadciśnienia ciążowego, cukrzycy, przedwczesnego porodu i wad genetycznych płodu, np. zespołu Downa.

Co to oznacza dla Polski?

Choć dane dotyczą USA, trend opóźniania macierzyństwa widoczny jest również w Polsce. Kobiety coraz częściej decydują się na pierwsze dziecko po 30., a liczba porodów wśród nastolatek również spada. To ważna zmiana, która może oznaczać większą świadomość, niezależność i planowanie – ale też potrzebę wsparcia dla starszych mam, zwłaszcza w zakresie opieki prenatalnej i leczenia niepłodności.

Źródło: Sarah Varney, NBC News, 18 marca 2025 r.

Raport: National Center for Health Statistics (NCHS), Centers for Disease Control and Prevention